Lampa PRL- projekty Gałeckiego

Oświetlenie rodem z PRL- ponadczasowy design opraw z ubiegłego ustroju

Popularność epoki PLR panuje w trendach wnętrzarski przede wszystkim za sprawą fali renowacji starych. Dla naszych rodziców powrót mody PRL jest zmorą, budzi raczej nieprzyjemne skojarzenia, choć wśród nich nie brakuje tych osób, którzy choć za ustrojem nie tęsknią to z sentymentem wspominają pewne jego elementy. Wśród nich nasz polski Bauhaus- projektowanie i narodziny wzornictwa użytkowego.

Dzisiaj opowiem trochę o świetle, a dokładniej o kilku lampach, które podobnie jak rozchwytywane obecnie projekty krzeseł Hałasa i fotele Chierowskiego posiadają swoich gorących fanów i nierzadko stanowią obiekt szczególnych poszukiwań.

Apolinary Gałecki

Apolinary Gałecki, obok wspomnianych- Teofila Rajmunda Hałasa czy Józefa Chierowskiegoto jedna z ikon polskiego wzornictwa lat 60, którego projektów oświetlenia nie da się pomylić z żadnymi innymi. Historia Gałeckiego nakreśla się bardzo mocno w latach wojennych, gdzie po Powstaniu Warszawskim trafił do obozów, po wyzwoleniu jako polski żołnierz zasilił szeregi amerykańskiej armii, by w 1945 roku powrócić do polski i rozpocząć studia na Wydziale Architektury politechniki Warszawskiej. W 1953 roku jako absolwent zatrudnił się w Stołecznych Zakładach Metalowych nr 2 Przemysłu Terenowego w Warszawie gdzie stał się głównym projektantem, a szczególne miejsce w jego projektach stanowiło właśnie oświetlenie.

To co rzuca się w oczy i wyróżnia wiele projektów, które wyszły spod ołówka Gałeckiego to prostota i schludność. Zachowane w ówczesnej socrealistycznej estetyce oprawy, dzisiaj są małymi dziełami sztuki, które nadają charakteru wnętrzu i podnoszą poziom jego oryginalność na tle sieciowych projektów.

Lampy PRL Gałeckiego- dominacja małej formy

Wśród projektów Gałeckiego szczególne miejsce zajmowały modele oświetlenia dodatkowego-funkcyjnego. Niskie metalowe lampy ze szklanymi kloszami lub lampy biurkowe z przegubami, które można dowolnie nastawić oświetlając blat pod różnym kątem i z różnej wysokości, a także nocnych lampkach, których projekty są jednymi z najbardziej zjawiskowych z uwagi na sam projekt, a także konstrukcję czy wykorzystane materiały.

Lampa PRL nocna A. Gałeckiego nr 1318 została zaprojektowana w 1963 roku. Wykonana z tworzywa podstawa została podparta dwoma składanymi nóżkami. To co zwraca szczególna uwagę, to wykonany z giętkiego tworzywa klosz z nieregularnymi dziurkami. Lampa występowała w kilku kolorach- kremowych, miętowym a także błękitnym. Lampa PRL stanowi ciekawy element renowacyjny, a także restauracyjny.

lampa prl nocna gałecki
Lampa nocna nr1318

Inny model to inspirowana duńskim designem lat 20 metalowa lampa gabinetowa- Grzybek nr 1182, zaprojektowana w latach 60. Lampa w komplecie występowała z lampami wiszącymi, których konstrukcja opierała się również na 3 połączonych ze sobą talerzach.

 

lampa PRL Gałecki
Lampa gabinetowa- Grzybek nr 1182

Bardzo klasyczny model lampy, to biurkowa lampa PRL nr 1118. Czarna, błyszcząca powłoka oraz charakterystyczny czerwony włącznik. Lampa posiada gięte ramie, które pozwala na zmiane kąta padania światła w zależności od potrzeb.

Lampa PRL Apolinary Gałecki
Lampa PRL Apolinary Gałecki

Projektowane przez Apolinarego Gałeckiego charakteryzuje przede wszystkim minimalizm i funkcjonalność. Wiele osób określiłoby je jako ponadczasowe, z uwagi na powrót PRL w wielu designerskich dziedzinach, jednak nie zapominajmy, że jak wszędzie, przez ponad 20 lat elementy z „tamtej” epoki były na cenzurowany, kojarzyły nam się z fałszem, tandetą i złym gustem. Dziś wpisują się w absolutnie każdy styl. Doskonale komponują się w nowoczesnych aranżacjach, a także stylizacjach skandynawskich czy industrialnych. Projektując mieszkanie nie pod kątem trendów, które przemijają, a pod względem praktyczności, funkcjonalności i wyrażenia siebie is wojego charakteru, jeśli styl PRL jest nam bliski, lampa PRL będzie idealnym wyborem.